DNS, książka telefoniczna internetu
Ludzie pamiętają nazwy, komputery adresy IP. DNS zamienia jedno na drugie. Wpisz nazwę strony i zobacz, kogo komputer musi zapytać, zanim ją otworzy.
Droga jednego zapytania
Twój komputer pyta resolver, czyli serwer DNS dostawcy internetu. Ten, jeśli nie zna odpowiedzi, pyta po kolei: serwer główny (wie, kto prowadzi .pl, .com, .org…), serwer domeny najwyższego poziomu (wie, kto prowadzi komputerowka.pl) i serwer domeny, który zna odpowiedź. Spróbuj tej samej nazwy dwa razy!
- Tu pojawi się rozmowa serwerów. Wpisz nazwę i naciśnij „Znajdź adres IP”.
| nazwa | adres | gdzie zapamiętane |
|---|
Adresy IP w tej aplikacji są przykładowe (z puli zarezerwowanej do podręczników), a czasy to typowe wartości, nie pomiar.
Strona z książki telefonicznej
Serwer domeny przechowuje rekordy, czyli wpisy jak w książce telefonicznej. Każdy wpis ma typ, który mówi, do czego służy. Kliknij wpis, żeby zobaczyć wyjaśnienie.
Nazwę czyta się od prawej
Nazwy domen tworzą drzewo. Na samej górze jest niewidoczny korzeń (kropka). Pod nim domeny najwyższego poziomu, jak .pl, .com, .org. Pod nimi domeny firm, szkół i ludzi, a pod nimi subdomeny. Właściciel domeny decyduje o wszystkim, co jest po jej lewej stronie.
Czy to naprawdę mojbank.pl?
Oszuści tworzą adresy, które wyglądają jak adres banku. Zasada: właściciela strony zdradza to, co stoi tuż przed końcówką (.pl, .com) w części przed pierwszym ukośnikiem. Prawdziwy (wymyślony na potrzeby gry) bank ma domenę mojbank.pl. Czy ta strona do niego należy?
Sprawdź się
Punkty 0 · Seria 0 · Rekord 0Czym jest DNS?
DNS (Domain Name System, system nazw domenowych) to ogólnoświatowy system, który zamienia nazwy domen, np. komputerowka.pl, na adresy IP, np. 203.0.113.10. Komputery łączą się ze sobą po adresach IP, ale ludziom łatwiej zapamiętać nazwy. DNS działa jak książka telefoniczna albo kontakty w telefonie: wybierasz imię, a telefon dzwoni pod numer.
DNS nie jest jedną wielką bazą. To rozproszone drzewo: serwery główne wiedzą, kto prowadzi domeny najwyższego poziomu, serwery .pl wiedzą, kto prowadzi każdą domenę .pl, a dopiero serwer konkretnej domeny zna jej adresy. Odpowiedzi są zapamiętywane w pamięci podręcznej na czas zapisany w rekordzie (TTL), dzięki czemu kolejne zapytania są błyskawiczne.
Najważniejsze typy rekordów
| Typ | Co zawiera | Przykład |
|---|---|---|
| A | adres IPv4 | komputerowka.pl → 203.0.113.10 |
| AAAA | adres IPv6 | komputerowka.pl → 2001:db8:10::1 |
| CNAME | inna nazwa (alias) | www → komputerowka.pl |
| MX | serwer poczty e-mail | poczta.komputerowka.pl |
| NS | serwery DNS odpowiedzialne za domenę | ns1.hosting.example |
| TXT | dowolny tekst, np. zasady ochrony poczty | v=spf1 mx -all |
Historia w pigułce
- 1974W sieci ARPANET wszystkie nazwy komputerów są w jednym pliku HOSTS.TXT, który każdy pobiera z jednego miejsca. Przy rosnącej sieci to przestaje działać.
- 1983Paul Mockapetris projektuje DNS: rozproszony, hierarchiczny system nazw.
- 1985Rejestracja pierwszej domeny .com: symbolics.com.
- 1990Powstaje polska domena krajowa .pl. Dziś prowadzi ją NASK.
- dziśDomen są setki milionów, a serwery DNS odpowiadają na biliony zapytań dziennie.
Najczęstsze pytania o DNS
Co to jest DNS?
DNS to system, który zamienia nazwy stron internetowych na adresy IP. Dzięki niemu wpisujesz nazwę, np. komputerowka.pl, zamiast zapamiętywać ciąg liczb.
Co to jest serwer DNS?
To komputer, który odpowiada na pytania o nazwy domen. Resolver dostawcy internetu szuka odpowiedzi w imieniu Twojego komputera, a serwery główne, serwery domen najwyższego poziomu i serwery konkretnych domen przechowują informacje o swoich częściach drzewa nazw.
Co oznacza błąd DNS_PROBE_FINISHED_NXDOMAIN?
Że DNS nie znalazł takiej nazwy. Najczęściej w adresie jest literówka albo domena nie istnieje. NXDOMAIN to skrót od „non-existent domain”.
Co to jest TTL w DNS?
TTL (time to live) to czas, przez który odpowiedź można trzymać w pamięci podręcznej, np. 300 sekund. Po tym czasie trzeba zapytać ponownie, dzięki czemu zmiany adresu w końcu docierają do wszystkich.
Jak rozpoznać prawdziwy adres strony?
Sprawdź, co stoi tuż przed końcówką (np. .pl) w części adresu przed pierwszym ukośnikiem. W adresie mojbank.pl.logowanie-konta.com właścicielem jest logowanie-konta.com, a nie mojbank.pl. Uważaj też na literówki i zamienione znaki.
Czy można zmienić serwer DNS?
Tak. Domyślnie komputer używa resolvera dostawcy internetu, ale w ustawieniach sieci można wpisać inny, np. publiczny serwer DNS. W szkole i w domu ustawienia sieci zmienia administrator albo rodzic.